Tin tức

Nước lọc được xem là thức uống buổi sáng tốt nhất nhờ hỗ trợ duy trì đủ nước cho cơ thể và cải thiện lưu thông máu. “Thận chịu trách nhiệm lọc máu, loại bỏ chất thải từ mọi thứ bạn ăn uống và tạo nước tiểu, vì vậy dinh dưỡng có mối liên hệ với sức khỏe thận”, chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Melanie Betz cho biết.  Theo Eating Well, nhiều chuyên gia đều đồng ý, bắt đầu ngày mới với các lựa chọn phù hợp bao gồm uống một ly nước lọc có thể giúp thận hoạt động hiệu quả hơn.  1. Làm loãng chất thải Sau một đêm dài không uống nước, cơ thể của bạn thường thiếu nước nhẹ. “Nước giúp thận bắt đầu ngày mới và thực hiện các chức năng tốt hơn”, chuyên gia Beverly Garden chia sẻ. Việc uống nước vào buổi sáng làm loãng các chất thải, từ đó thận lọc dễ dàng hơn.     Nước lọc được đánh giá cao về các lợi ích cho sức khỏe. Ảnh: Ban Mai Thận chứa hơn một triệu nephron hoạt động như hệ thống lọc hai bước. Cầu thận lọc máu còn ống thận giữ lại chất cần thiết và thải phần dư dưới dạng nước tiểu. Theo chuyên gia Jen Hernandez, khi cơ thể đủ nước, thận có thể loại bỏ chất thải và lượng vitamin, khoáng chất dư thừa hiệu quả hơn. Nước tiểu loãng là dấu hiệu tốt; lượng nước tiểu khoảng ba lít mỗi ngày liên quan đến chức năng thận tốt hơn, trong khi dưới một lít có thể liên quan đến suy giảm chức năng. 2. Giữ cơ thể đủ nước Duy trì đủ nước là yếu tố then chốt với sức khỏe thận. “Khi bị mất nước, thận không lọc hiệu quả, lâu dài có thể gây tổn thương hoặc dẫn đến bệnh thận mạn”, chuyên gia Betz cảnh báo. Bà cũng nhấn mạnh nước là lựa chọn đơn giản, dễ tiếp cận và không cần thay thế bằng các sản phẩm bổ sung. Khi cơ thể thiếu nước, thận tiết renin để giữ natri và nước, từ đó có thể làm tăng huyết áp và khiến thận phải làm việc nhiều hơn. Uống đủ nước còn giảm nguy cơ sỏi thận do mất nước kéo dài làm tăng nồng độ các chất như canxi và oxalat trong nước tiểu. 3. Cải thiện lưu thông máu Mất nước làm giảm thể tích máu và tăng nồng độ natri, khiến mạch máu co lại và huyết áp tăng tạm thời. Uống nước giúp khôi phục cân bằng dịch và duy trì lưu thông máu ổn định. Sau bệnh tiểu đường, tăng huyết áp là nguyên nhân lớn thứ hai gây suy thận. Tình trạng này làm giảm lượng máu đến thận, lâu dài có thể gây tổn thương mạch máu và suy giảm chức năng lọc. Dù uống nước không thể ngay lập tức hạ huyết áp nhưng duy trì đủ nước đảm bảo lưu lượng máu đến thận, giảm gánh nặng cho tim. Các mẹo khác để giữ thận khỏe mạnh Các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn cân bằng như Địa Trung Hải hoặc DASH, ưu tiên rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein thực vật, đồng thời hạn chế thịt đỏ, đường và muối. Ngoài ra, mọi người cần tránh đồ uống nhiều đường vì làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Việc nhận biết yếu tố nguy cơ cũng rất quan trọng. Nhiều người mắc bệnh thận mạn nhưng không biết do triệu chứng sớm không rõ ràng. Những người có tiền sử gia đình, bệnh tim, huyết áp cao, béo phì, sỏi thận hoặc trên 60 tuổi nên chủ động kiểm tra để phát hiện và điều trị kịp thời.

Có nhiều cách chế biến đậu xanh để giải độc gan, bạn có thể tham khảo một số cách có trong bài viết sau. Cách nấu nước đậu xanh giải độc gan Dùng nước đậu xanh giải độc gan là cách đơn giản và khá hiệu quả. Chuẩn bị: 60g đậu xanh còn vỏ. 2 lít nước. 1 ít đường, muối. Cách làm: Đậu xanh rửa sạch rồi, để ráo nước. Cho chảo lên bếp, đợi chảo nóng rồi cho đậu xanh vào rang đều với lửa nhỏ khoảng 10 phút. Cho nước và đậu xanh đã rang vào nồi, đun sôi với lửa nhỏ 30-45 phút cho đến khi đậu xanh nở ra thì tắt bếp.     Khi dùng đậu xanh chế biến các món giải độc gan nên dùng cả vỏ nhằm đem lại hiệu quả cao nhất. Lọc lấy nước để uống, phần hạt có thể dùng làm xôi, chè… Để dễ uống hơn, bạn có thể thêm chút đường hoặc muối. Có thể bảo quản nước đậu xanh trong ngăn mát tủ lạnh và uống dần trong 1-2 ngày. Cháo đậu xanh giải độc gan Ngoài nước đậu xanh giải độc gan, bạn có thể thay đổi với món cháo đậu xanh. Cháo đậu xanh đơn giản, dễ làm nhưng nhiều dưỡng chất, có tác dụng hỗ trợ giải độc gan, thích hợp với người bệnh gan, say rượu hoặc người mới ốm dậy. Chuẩn bị: 30g đậu xanh còn vỏ. 200g gạo tẻ. Cách làm: Đậu xanh ngâm với nước 3-4 tiếng rồi vớt để ráo. Gạo tẻ rang vàng rồi vo lại cho sạch. Cháo đậu xanh là món ăn bổ dưỡng giải độc gan rất tốt. Cho nước, đậu xanh, gạo tẻ đã rang vào nồi và ninh nhừ. Bạn có thể thêm gia vị hoặc thêm hành lá, tía tô, thịt bằm tùy khẩu vị. Dùng cháo khi còn nóng. Sữa đậu xanh giải độc gan Sữa đậu xanh là đồ uống thơm ngon, chứa nhiều dưỡng chất cần thiết cho thể, uống thường xuyên và đúng cách còn hỗ trợ giải độc gan. Chuẩn bị: 500g đậu xanh còn vỏ. 2 lít nước. 1 bó lá dứa. Sữa tươi, đường, muối. Cách làm: Đậu xanh rửa sạch, bỏ hạt hư rồi ngâm với nước 3-4 tiếng. Lá dứa rửa sạch và cột thành chùm. Cho nước và đậu xanh đã ngâm vào nồi rồi nấu cho đến khi đậu xanh chín mềm. Đậu xanh đã chín mềm, thêm vào ít đường và cho vào máy xay sinh tố xay nhuyễn mịn. Cho đậu xanh đã xay nhuyễn và lá dứa vào nồi, có thể cho thêm ít nước, vừa nấu vừa khuấy đều. Đổ sữa đậu xanh vào lọ thủy tinh, khi muốn dùng có thể thêm sữa tươi. Bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng dần 1-2 ngày. Đun hỗn hợp khoảng 10-15 phút, tắt bếp và để nguội. Đổ sữa vào lọ thủy tinh, khi muốn dùng có thể thêm sữa tươi. Bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng dần 1-2 ngày. Chè đậu xanh giải độc gan Đậu xanh bổ dưỡng có thể kết hợp cùng với nha đam tạo thành món chè đậu xanh giải độc gan. Chuẩn bị: 150g đậu xanh còn vỏ. 400g nha đam. Cách làm: Đậu xanh ngâm với nước khoảng 3 tiếng. Nha đam rửa sạch, gọt bỏ phần vỏ xanh, lấy phần thịt trắng bên trong cắt thành hạt lựu rồi ngâm với nước muối khoảng 20 phút, sau đó vớt ra rửa lại với nước nhiều lần và để ráo. Ninh nhừ đậu xanh rồi thêm đường tùy theo khẩu vị vào khuấy đều. Chờ chè nguội, múc ra bát, cho thêm nha đam vào trộn đều và dùng ngay. Trụng sơ nha đam với nước sôi và trộn với một ít đường rồi cho vào tủ lạnh. Đem đậu xanh nấu chín với khoảng 500ml nước. Ninh nhừ đậu xanh rồi thêm đường tùy theo khẩu vị vào khuấy đều. Chờ chè nguội, múc ra bát, cho thêm nha đam vào trộn đều và dùng ngay. Canh đậu xanh tía tô thanh nhiệt Chuẩn bị: 200g đậu xanh còn vỏ. 1 nắm lá tía tô. Gia vị thông thường. Cách làm: Đậu xanh rửa sạch và ngâm khoảng 3-4 tiếng. Đem đậu xanh nấu chín với 1 lít nước, thêm lá tía tô và nêm nếm vừa ăn. Múc ra tô và thường thức khi còn nóng. Lưu ý khi dùng đậu xanh giải độc gan Nhìn chung, nước đậu xanh giải độc gan và các món từ đậu xanh có thể hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc gan. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả và đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn cần lưu ý: Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ giải độc gan, không thay thế các phương pháp điều trị các bệnh lý về gan và phải kiên trì sử dụng trong...

Dâu tằm kết hợp kỷ tử bổ gan thận dưỡng khí huyết, kết hợp với táo mèo cho tiêu hóa khỏe hơn, trong khi với táo đỏ, hoa hồng thì giúp da sáng, ngủ ngon. Tháng 4 là mùa dâu tằm chín rộ, quả tím đen, vị chua ngọt dễ ăn. Dân gian có câu "dâu tằm tháng 4 quý như nhân sâm", cho thấy giá trị dinh dưỡng của loại quả này. Với người trung niên, cao tuổi, đây là thời điểm thích hợp để bồi bổ cơ thể, cải thiện khí huyết, và dâu tằm là lựa chọn vừa rẻ vừa lành. Theo Đông y, dâu tằm có vị ngọt chua, tính mát, giúp dưỡng âm, bổ huyết, tốt cho gan thận, hỗ trợ sáng mắt, đen tóc. Các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy dâu tằm chứa nhiều chất chống oxy hóa như anthocyanin, resveratrol, vitamin C cùng các vi chất như sắt, canxi. Đáng chú ý, hàm lượng sắt trong dâu tằm thuộc nhóm cao trong các loại trái cây, giúp cải thiện sắc da và hỗ trợ bồi bổ khí huyết rõ rệt. Dâu tằm ăn trực tiếp có vị thanh ngọt, nhưng khi kết hợp với các nguyên liệu phù hợp để nấu hoặc hãm nước, hiệu quả dưỡng sinh có thể tăng lên. Dưới đây là 4 công thức đơn giản, dễ làm, giúp cải thiện sắc da và giấc ngủ nếu duy trì lâu dài. Dâu tằm - kỷ tử     Nguyên liệu: 15 g dâu tằm khô, 10 g kỷ tử, đường phèn tùy khẩu vị. Cách làm: Dâu tằm và kỷ tử rửa nhẹ, cho vào bình, thêm khoảng 500 ml nước sôi, hãm 10-15 phút. Có thể thêm chút đường phèn cho dễ uống, dùng nhiều lần trong ngày, phần cái có thể ăn luôn. Công dụng: Sự kết hợp này có tính ôn hòa, phù hợp dùng lâu dài. Dâu tằm giúp bổ âm gan thận, kỷ tử hỗ trợ bổ dưỡng khí huyết. Uống đều đặn có thể giúp giảm khô mắt, nhìn mờ, cải thiện tình trạng mệt mỏi, tóc bạc sớm, đặc biệt hữu ích với người lớn tuổi. Dâu tằm - long nhãn - táo đỏ Nguyên liệu: 15 g dâu tằm khô, 10 g long nhãn, 2 quả táo đỏ, 2 lát gừng. Cách làm: Táo đỏ bỏ hạt, gừng thái lát. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi cùng khoảng 800 ml nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa nấu 20 phút. Có thể thêm chút đường đỏ tùy khẩu vị. Công dụng: Sự kết hợp này giúp bổ huyết, dưỡng khí, làm ấm cơ thể mà không gây nóng. Phù hợp với người trung niên, cao tuổi hay gặp tình trạng thiếu khí huyết, ngủ kém, dễ tỉnh giấc ban đêm. Dùng đều có thể cải thiện da xanh xao, tay chân lạnh, hồi hộp, hay quên và hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Người dễ nóng trong nên giảm lượng nhãn nhục. Dâu tằm - táo mèo - vỏ quýt Nguyên liệu: 15 g dâu tằm khô, 10 g sơn tra khô, 5 g vỏ quýt (trần bì). Cách làm: Các nguyên liệu rửa sơ, cho vào ấm, thêm khoảng 600 ml nước sôi, hãm 15 phút là có thể dùng. Có thể pha lại 2-3 lần để uống. Công dụng: Dâu tằm giúp dưỡng âm, táo mèo hỗ trợ tiêu hóa, giảm tích trệ, còn vỏ quýt giúp kiện tỳ, điều hòa khí. Kết hợp này vừa giúp tiêu hóa tốt hơn, giảm đầy bụng, vừa hỗ trợ chuyển hóa, có lợi cho việc kiểm soát mỡ máu và cân nặng. Lưu ý, táo mèo có tính acid, người nhiều axit dạ dày không nên dùng khi đói. Dâu tằm - táo đỏ - hoa hồng Nguyên liệu: 20 g dâu tằm khô, 5 quả táo đỏ, 3 bông hoa hồng khô. Cách làm: Táo đỏ bỏ hạt, rửa sạch cùng dâu tằm. Cho vào nồi với khoảng một lít nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa nấu 30 phút. Sau đó thêm hoa hồng, đun thêm 5 phút là có thể dùng. Công dụng: Thức uống này giàu chất chống oxy hóa nhờ dâu tằm, kết hợp với táo đỏ giúp bổ khí huyết và hoa hồng hỗ trợ điều hòa khí huyết, thư giãn tinh thần. Phù hợp với phụ nữ ngoài 40 tuổi, giúp cải thiện da xỉn màu, khô ráp, đồng thời mang lại cảm giác dễ chịu, ngủ ngon hơn. Dâu tằm - bách hợp (tỏi rừng) - hạt sen Nguyên liệu: dâu tằm khô 15 g, bách hợp khô 15 g, hạt sen 10 g, đường phèn vừa đủ. Cách làm: Hạt sen ngâm nước khoảng 2 giờ trước để khi nấu nhanh mềm, bở. Cho hạt sen và bách hợp vào nồi, thêm khoảng 800 ml nước. Đun sôi trên lửa lớn, sau đó hạ nhỏ lửa và ninh trong 30 phút. Thêm dâu tằm khô và đường phèn,...

Người suy thận cần chọn đồ uống phù hợp để bảo vệ sức khỏe. Khám phá 4 công thức đồ uống đơn giản mà hiệu quả từ nguyên liệu tự nhiên. Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất thải và điều hòa nước, điện giải trong cơ thể. Nếu uống nước không phù hợp có thể gây quá tải dịch, làm mất cân bằng điện giải và tăng áp lực lên cầu thận vốn đã suy yếu. Nước lọc là loại nước phù hợp nhất cho người suy thận. Nước lọc không chứa thêm khoáng chất gây áp lực cho thận, hỗ trợ quá trình lọc và đào thải tự nhiên. Nên uống rải đều trong ngày, không uống dồn dập và không đợi khát mới uống. Bên cạnh nước lọc, vào mùa hè, có thể sử dụng thêm một số loại đồ uống hỗ trợ chức năng thận và gan dưới đây. Nước ép dứa Nước ép dứa chứa vitamin C, khoáng chất và enzyme bromelain có tác dụng chống viêm, hỗ trợ miễn dịch và góp phần bảo vệ chức năng thận. Ngoài ra, loại nước này còn hỗ trợ tiêu hóa và có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Tuy nhiên, cần lưu ý không uống quá nhiều do hàm lượng đường tự nhiên cao. Người bị đau dạ dày, béo phì, huyết áp cao, phụ nữ mang thai nên hạn chế sử dụng. Chỉ nên dùng 1–2 lần/tuần với lượng nhỏ.     Nước ép dứa Cách làm nước ép dứa: Bạn chỉ cần gọt vỏ dứa, cắt miếng nhỏ rồi cho vào máy ép. Dứa ngọt nên mọi người không nên cho thêm đường và dùng ngay sau khi ép sẽ ngon và tốt cho sức khỏe hơn. Nước đậu đen Nước đậu đen chứa nhiều vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và chất xơ, hỗ trợ sức khỏe và quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Trong y học cổ truyền, nước đậu đen thường được dùng để thanh nhiệt, lợi tiểu. Người khỏe mạnh có thể dùng nước đậu đen điều độ như một phần trong chế độ dinh dưỡng cân bằng. Tuy nhiên, người suy thận cần tránh lạm dụng. Uống quá nhiều có thể gây rối loạn điện giải và tăng áp lực lên thận. Việc sử dụng nên có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Nước đậu đen giải nhiệt ngày hè tốt, nhưng người suy thận cần chú ý khi uống. Cách làm: Đậu đen rửa sạch, để khô, rang nhẹ rồi đun với nước trong khoảng 15–20 phút, sau đó lọc lấy nước uống. Nước ép củ dền, dưa leo, cà rốt Củ dền chứa betalain – một chất chống oxy hóa; cà rốt cung cấp beta-carotene và vitamin A; dưa leo có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Sự kết hợp này giúp hỗ trợ chức năng bài tiết và cân bằng dịch trong cơ thể. Cách dùng an toàn là nên uống sau ăn và không uống khi bụng đói. Nguyên liệu: 1/2 củ dền, 1 củ cà rốt vừa, 1/2 quả dưa leo, 100 ml nước lọc. Cách làm: Cho tất cả nguyên liệu vào máy ép, dùng ngay sau khi chế biến. Có thể thêm vài giọt chanh để tăng hương vị. Nên uống 2–3 lần/tuần, sau bữa ăn và không uống khi bụng đói. Người huyết áp thấp cần hạn chế sử dụng. Nước dừa giải nhiệt Nước dừa cung cấp một số chất điện giải tự nhiên như kali, natri và magie, giúp duy trì cân bằng nước trong cơ thể. Dù nước dừa tốt, nhưng cần dùng ở mức hợp lý, đặc biệt với người có bệnh lý về thận hoặc rối loạn điện giải. Nước dừa tốt nhưng không dùng thay thế nước lọc. Cách sử dụng: Ưu tiên nước dừa tươi. Mọi người có thể uống trực tiếp hoặc làm lạnh. Tuy nhiên không nên lạm dụng uống nước dừa thay thế hoàn toàn nước lọc.

Ngày hè nóng bức, chúng ta có xu hướng uống đồ mát; nhưng không phải thức uống nào đem lại cảm giác dễ chịu cũng thanh nhiệt, bổ dưỡng. Mùa hè mang theo những đợt nắng nóng gay gắt khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, uể oải và dễ gây mất nước. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải điều tiết bằng cách đổ mồ hôi để làm mát, dẫn đến thiếu hụt khoáng chất và năng lượng. Việc tìm kiếm những thức uống tự nhiên giúp giải nhiệt, thanh lọc độc tố và tăng cường sức đề kháng trở thành nhu cầu thiết yếu để duy trì cơ thể khỏe mạnh. Các loại nước thanh nhiệt giúp bạn khỏe trong mùa hè Thay vì lạm dụng các loại nước ngọt công nghiệp chứa nhiều đường hóa học, những loại nước thanh nhiệt từ nguyên liệu thiên nhiên chính là "vị cứu tinh" giúp bạn thấy sảng khoái và tràn đầy sức sống vào ngày hè. Nước dừa Nước dừa luôn đứng đầu danh sách những loại đồ uống giải nhiệt hoàn hảo nhất vào mùa hè. Không chỉ đơn thuần là một thức uống giải khát, nước dừa chứa rất nhiều kali, natri, canxi và magie, đóng vai trò như một loại nước điện giải tự nhiên giúp bù đắp nhanh chóng lượng chất lỏng đã mất qua mồ hôi.     Nước dừa là thức uống không thể thiếu trong các chuyến du lịch mùa hè. (Ảnh: Freepik) Vị ngọt thanh khiết, tự nhiên của nước dừa giúp làm dịu cơn khát tức thì và mang lại cảm giác mát lạnh sảng khoái từ bên trong. Bên cạnh khả năng cấp nước, nước dừa còn rất giàu axit lauric, giúp hỗ trợ hệ miễn dịch và cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa. Đối với những người thường xuyên vận động dưới nắng hè, một quả dừa tươi không chỉ giúp phục hồi năng lượng mà còn hỗ trợ quá trình trao đổi chất diễn ra trơn tru hơn. Đây là sự lựa chọn an toàn và lành mạnh vì nó hoàn toàn không chứa cholesterol và rất ít chất béo, phù hợp cho mọi lứa tuổi để duy trì sự cân bằng cho cơ thể. Nước rau má Rau má từ lâu đã được dân gian tin dùng như vị thuốc quý có tính hàn, giúp thanh nhiệt, giải độc và lợi tiểu. Trong những ngày hè oi bức, khi cơ thể dễ bị nóng trong, nổi mụn nhọt hoặc rôm sảy, nước rau má chính là phương thuốc hữu hiệu nhất để làm dịu làn da và làm mát gan. Vào ngày hè, nhiều người yêu thích món nước rau má thơm ngon, mát lạnh. (Ảnh: Tasty) Loại nước này chứa các hợp chất saponin giúp phục hồi các mô cơ thể và tăng cường lưu thông máu, từ đó làm giảm cảm giác căng thẳng do nhiệt độ cao gây ra. Cách chế biến nước rau má cũng rất đơn giản, bạn chỉ cần xay nhuyễn lá rau má tươi cùng một chút nước lọc và lọc lấy nước cốt. Để tăng thêm hương vị, bạn có thể kết hợp cùng một chút đậu xanh xay nhuyễn để tạo nên món nước rau má đậu xanh bùi béo, giàu dinh dưỡng. Thức uống này không chỉ giúp hạ nhiệt mà còn hỗ trợ quá trình thải độc của gan, giúp làn da luôn mịn màng và giảm thiểu các triệu chứng nhiệt miệng thường gặp trong mùa nóng. Trà bí đao Trà bí đao là một trong những loại nước giải nhiệt kinh điển gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ. Bí đao có tính mát, không độc, có khả năng tiêu nhiệt và giảm tình trạng tích tụ nước trong cơ thể. Khi được nấu cùng với các nguyên liệu bổ trợ như thục địa, lá dứa và rễ tranh, trà bí đao không chỉ có màu nâu đẹp mắt mà còn mang hương vị thơm dịu, ngọt thanh vô cùng dễ chịu. Loại nước này đặc biệt tốt cho những người đang có nhu cầu giảm cân hoặc muốn duy trì vóc dáng, vì bí đao chứa hàm lượng nước cao và gần như không có chất béo. Việc duy trì thói quen uống trà bí đao tự nấu tại nhà thay vì các loại đóng chai giúp bạn kiểm soát được lượng đường, đồng thời giữ trọn vẹn các vitamin nhóm B và C có lợi cho sức khỏe. Trà bí đao vừa có hương vị thơm ngon, vừa thanh nhiệt, giải nóng vào ngày hè. (Ảnh: Tasty) Nước chanh leo Chanh leo hay còn gọi là chanh dây, là loại quả đặc trưng của vùng nhiệt đới với hương thơm nồng nàn và vị chua thanh đặc biệt. Một ly nước chanh leo mát lạnh không...

23 người ở Thái Lan tử vong do bệnh ‘sốt đất’ , Bộ Y tế Việt Nam ra khuyến cáo Sự kiện: Vi khuẩn Whitmore ăn mòn cơ thể Lưu bài Chia sẻ Ngày 22/4, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin cảnh báo về bệnh Whitmore hay bệnh "sốt đất" sau khi Thái Lan ghi nhận 732 ca mắc, 23 ca tử vong. Cơ quan chức năng Thái Lan thông tin những người mắc Whitmore chủ yếu làm nông nghiệp, tiếp xúc đất và nước. Trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát tại Thái Lan, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế Việt Nam) khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, nhận biết các triệu chứng sớm, đến cơ sở y tế kịp thời. Theo Cục Phòng bệnh, Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Australia. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng nguy cơ sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.  Cục Phòng bệnh đưa ra 8 biện pháp phòng bệnh Whitmore Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân thực hiện 8 biện pháp sau: 1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, nhất là tại khu vực ô nhiễm, khu vực bị ngập úng sau mưa lớn, bão lũ. 2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.     Điều trị bệnh Whitmore tại Bệnh viện Đa khoa Phúc Yên. Ảnh: BVCC 3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó. 4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở. 5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống. 6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm. 7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. 8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Bệnh Whitmore (còn gọi là Melioidosis) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm. Người dân có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; do hít phải bụi hoặc giọt nước bị nhiễm khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm. Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Y học cổ truyền ghi nhận bưởi là một dược liệu quý - từ vỏ, cùi, hạt đến hoa đều mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trong hỗ trợ tiêu hóa, hô hấp, tim mạch và chăm sóc tóc. Trao đổi với PV VietNamNet, TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam cho biết, bưởi là loại cây ăn quả phổ biến. Trong Đông y, bưởi không chỉ được sử dụng như thực phẩm mà còn là vị thuốc. Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, giá trị dược liệu của bưởi tập trung chủ yếu ở phần vỏ. Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Mạnh Pha, vỏ quả bưởi chứa hàm lượng tinh dầu từ 0,3% (theo phương pháp ép) đến 0,9% (theo phương pháp cất), cùng với flavonoid và pectin. Đây là những hợp chất có mùi thơm đặc trưng, đồng thời mang nhiều hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe. Trong y học cổ truyền, vỏ bưởi có vị đắng, cay, mùi thơm, tính bình tác dụng trừ phong, hóa đờm, tiêu báng (lách to), tiêu phù thũng, hòa huyết và giảm đau. “Từ lâu, vỏ bưởi đã được dùng trong các bài thuốc dân gian chữa ho, đờm tích đọng ở họng và phế quản, đau bụng, đầy trướng, ăn uống không tiêu. Cách dùng phổ biến là bỏ lớp cùi trắng, lấy phần vỏ vàng, sao khô rồi sắc uống. Liều dùng thông thường từ 4-12g mỗi ngày, dưới dạng thuốc sắc. Vỏ bưởi vị thuốc quý trong Đông y. Ảnh: Liên Nguyễn        Không chỉ làm thuốc, vỏ bưởi còn được sử dụng như một thực phẩm có lợi cho sức khỏe. Vào mùa đông, lớp vỏ ngoài của quả bưởi thường được chế biến thành mứt. Món ăn này có tác dụng giảm ho, long đờm, làm ấm dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp với người hay bị lạnh bụng, đầy hơi khi thời tiết giá rét”, TS Ngô Đức Phương nói. Ngoài ra, trong lĩnh vực chăm sóc tóc, vỏ bưởi cũng được đánh giá cao. Theo kinh nghiệm dân gian, vỏ bưởi thường được nấu nước gội đầu, kết hợp với quả bồ kết, cỏ mần trầu, hương nhu, sả… giúp làm sạch da đầu, tạo mùi thơm tự nhiên và kích thích mọc tóc. Vỏ bưởi non chứa hoạt chất hesperidin - một flavonoid quan trọng có tác dụng bảo vệ thành mạch, tăng trương lực tĩnh mạch và điều hòa tính thấm của thành mạch. Nhờ đó, hesperidin giúp phòng ngừa các rối loạn về mạch máu như xơ vữa động mạch, viêm tĩnh mạch, trĩ, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ nhồi máu cơ tim. “Một số nghiên cứu cũng cho thấy, hoạt chất này có vai trò hỗ trợ làm giảm triệu chứng của các bệnh lý thần kinh như Alzheimer, Parkinson hay suy giảm trí nhớ. Trong dân gian, quả bưởi non thường được thái mỏng, phơi khô, sắc nước uống với mục đích hỗ trợ hạ đường huyết”, TS Ngô Đức Phương nói. Không chỉ vỏ, các bộ phận khác của quả bưởi cũng mang giá trị sử dụng Cụ thể: Hạt bưởi khi ngâm nước tạo chất nhầy, được dùng hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, táo bón. Hoa bưởi sấy khô pha trà cho hương thơm dịu, giúp an thần, dễ ngủ. Phần cùi trắng trong vỏ bưởi cũng được chế biến thành chè, có tác dụng giải nhiệt và lợi tiểu. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, người đang sử dụng thuốc hạ mỡ máu, hạ huyết áp hoặc thuốc chống thải ghép cần thận trọng khi ăn nhiều bưởi, do có thể xảy ra tương tác thuốc.

Kali trong chuối, lựu, cam… giúp cơ thể đào thải natri dư thừa, từ đó làm giảm áp lực lên thành mạch máu. Huyết áp cao là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch và đột quỵ. Không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào có thể kiểm soát hoàn toàn huyết áp tuy nhiên chế độ ăn giàu kali đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ đáng kể. Dưới đây là 5 loại trái cây giàu kali, dễ tìm và có thể góp phần giúp huyết áp ổn định hơn theo thời gian. Chuối là loại quả có nhiều công dụng với sức khỏe. Ảnh: Ban Mai Chuối   Chuối là loại trái cây được nhắc đến nhiều nhất khi nói về kali. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, một quả chuối cỡ vừa cung cấp khoảng 452mg kali. Hàm lượng kali này có thể giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Dù mức giảm không quá lớn, các nghiên cứu cho thấy ngay cả những thay đổi nhỏ về huyết áp cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ. Ngoài kali, mỗi quả chuối còn chứa hơn 3g chất xơ. Chất xơ từ trái cây có liên quan đến giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa, nhờ tác động tích cực lên huyết áp, cholesterol.  Lựu  Nửa quả lựu cung cấp khoảng 333mg kali. Không chỉ giàu kali, lựu còn chứa nhiều hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch. Theo Verywellhealth, nghiên cứu cho thấy việc ăn lựu hoặc uống nước ép lựu thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp, đặc biệt ở những người có chỉ số ban đầu cao.  Một quả lựu còn cung cấp hơn 11g chất xơ và rất giàu polyphenol. Đây là các chất chống oxy hóa tự nhiên có khả năng giúp mạch máu giãn nở và ức chế một số enzyme liên quan đến tình trạng tăng huyết áp. Kiwi  Hai quả kiwi cung cấp khoảng 562mg kali. Một số nghiên cứu cho thấy ăn 2 quả kiwi mỗi ngày trong vài tuần có thể góp phần giảm cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Dù tác động không quá nhiều, lợi ích ổn định ghi nhận trong các nghiên cứu cho thấy kiwi là một lựa chọn đáng cân nhắc cho chế độ ăn tốt cho tim mạch. Kiwi còn chứa nhiều polyphenol và đặc biệt giàu vitamin C, cao hơn cả cam. Polyphenol và vitamin C được cho là có vai trò hỗ trợ lưu thông máu và giảm viêm trong thành mạch. Bơ  Khoảng 50g bơ cung cấp khoảng 182mg kali. Một số nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên ăn bơ có huyết áp thấp hơn, dù tác dụng này diễn ra từ từ và mang tính lâu dài. Bên cạnh kali, bơ còn chứa magiê - khoáng chất quan trọng giúp điều hòa huyết áp. Ngoài ra, khoảng 50g bơ còn cung cấp 4g chất xơ và 8g chất béo tốt cho tim mạch. Sự kết hợp của các dưỡng chất này góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn khi được bổ sung đều đặn. Cam  Một quả cam cung cấp khoảng 324mg kali. Trong khi đó, khoảng 120g nước cam (tương đương nửa cốc) chứa khoảng 248mg kali. Các nghiên cứu cho thấy những người hay ăn trái cây họ cam quýt có huyết áp tâm thu thấp hơn khoảng 3-4 mmHg so với những người ít ăn.  Nước cam cũng có liên quan đến việc giảm nhẹ huyết áp, một phần nhờ hesperidin - hợp chất thực vật có khả năng cải thiện chức năng mạch máu và giảm viêm. Lượng tiêu thụ cam càng đều đặn, tác động tích cực càng rõ rệt.

Lá mùi tàu là rau gia vị quen thuộc của người Việt, không chỉ tăng hương vị món ăn mà còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe, với công dụng vượt xa giá thành bình dân. Xin bác sĩ cho biết rau mùi tàu có tác dụng như thế nào và có thể dùng hằng ngày được không? (Lê Thu Hương - Hà Đông, Hà Nội) Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng - Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Hà Nội) tư vấn: Mùi tàu - loại rau gia vị quen thuộc, chỉ vài nghìn đồng một nắm ngoài chợ lại được giới chuyên môn đánh giá cao vì những lợi ích vượt xa vẻ ngoài dân dã. Nếu biết dùng đúng cách, loại rau này có thể giúp dịu dạ dày, làm lành tổn thương niêm mạc, kích thích tiêu hóa và hỗ trợ giấc ngủ sâu. Theo y học cổ truyền, mùi tàu (còn gọi là ngò gai) có vị cay nhẹ, tính hơi ấm, quy vào kinh phế và tỳ, giúp hành khí, kiện tỳ, tiêu thực, tán hàn. Những người hay đầy trướng, ăn không tiêu, nặng ngực, mệt mỏi do khí trệ rất hợp với loại rau này. Theo kinh nghiệm điều trị của các thầy thuốc Đông y, mùi tàu có khả năng khơi thông khí trệ ở vùng trung tiêu (tỳ, vị) nơi đảm nhận chức năng tiêu hóa và chuyển hóa dinh dưỡng. Khi khí huyết lưu thông, cảm giác đầy hơi, ợ chua, tức ngực sẽ giảm rõ rệt; bụng nhẹ, người khỏe và tinh thần cũng thư thái hơn. Một nắm mùi tàu có thể làm ấm bụng, đặc biệt hữu ích với người tạng hàn, hay lạnh bụng, đau âm ỉ vùng thượng vị. Loại rau thơm này còn có tác dụng kích thích tiêu hóa, tăng cảm giác ngon miệng. Cách dùng mùi tàu: Ngoài ăn sống, bạn có thể dùng mùi tàu cho vào các món ăn và sắc nước uống. Gia vị vào món ăn: Với canh, cháo, món xào hay món hầm, chỉ nên cắt nhỏ và rắc mùi tàu sau khi tắt bếp. Cách này giúp giữ được tinh dầu thơm, hạn chế bay hơi hoạt chất, đồng thời làm ấm tỳ vị và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Nấu nước uống: Nếu bạn hay chướng bụng, tiểu ít, cơ thể nặng nề, có thể dùng 1 nắm mùi tàu rửa sạch, nấu với 1 lít nước và vài lát gừng. Đun khoảng 10-15 phút, để ấm rồi chia 2-3 lần uống trong ngày. Nước này giúp tiêu trệ, hành khí, lợi tiểu, rất nhẹ nhàng mà dễ chịu. Trong các bộ phận của rau mùi tàu thì hạt là phần chứa nhiều chất xơ, vì vậy những người bị cao huyết, mỡ máu có thể dùng hạt để đun lấy nước uống. Công dụng là làm sạch và hạ cholesterol trong máu rất hiệu quả.  Những ai không nên dùng mùi tàu? Dù là rau, nhưng khi sử dụng với mục đích trị liệu, mùi tàu cũng cần được dùng đúng người đúng lúc. Một số trường hợp nên hạn chế như người bị nhiệt nhiều, táo bón, nổi mụn, nhiệt miệng: tính ấm của mùi tàu có thể khiến triệu chứng nặng hơn. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu không nên dùng nhiều thực phẩm cay ấm. Người tỳ vị hư yếu, hay đau bụng đi ngoài, đang sốt cao, cảm nắng, mất nước hạn chế sử dụng mùi tàu. 

Ngày 14/12, Hệ thống Tiêm chủng VNVC ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp RSV công nghệ mới do tập đoàn Dược phẩm GSK (Anh) phát triển chuyên biệt cho người lớn, người có nhiều bệnh mạn tính. BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vắc xin RSV được nghiên cứu dựa trên nền tảng sử dụng thành phần protein đặc hiệu của virus RSV đã được thiết kế ở dạng “hoạt động hiệu quả nhất” giúp nhận diện virus sớm và chính xác hơn. Đặc biệt, vắc xin được bổ sung thêm chất bổ trợ giúp nâng cao tối đa hiệu quả bảo vệ và tính an toàn, phù hợp với đặc điểm lão hóa miễn dịch ở người cao tuổi.  “Vắc xin RSV có lịch tiêm một liều cho người từ 60 tuổi trở lên. Theo dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên 25.000 người, vắc xin có hiệu lực bảo vệ hơn 82% trước nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên và lên đến gần 95% ở người có ít nhất một bệnh mạn tính. Đây có thể được xem là giải pháp đơn giản và hiệu quả, tiết kiệm nhất bảo vệ người cao tuổi trước loại virus nguy hiểm và phổ biến như RSV, nhất là trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và nhiều bệnh hô hấp như cúm, phế cầu cũng đe doạ sức khoẻ”, BS      Chính cho biết. Hiện vắc xin RSV của GSK đã được phê duyệt tại gần 70 quốc gia với hơn 10 triệu liều sử dụng trên toàn thế giới. Vắc xin đã được nhiều tổ chức y khoa trên thế giới khuyến cáo tiêm phòng cho người từ 60 tuổi trở lên hoặc người từ 50-59 tuổi có nguy cơ cao. Tại Việt Nam, Hội Tim mạch Việt Nam và Hội Hô hấp Việt Nam đã cập nhật khuyến cáo chuyên môn, đưa phòng ngừa RSV bằng vắc xin vào chiến lược quản lý các bệnh mạn tính phổ biến như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy tim.   Ông Nguyễn Thái Hiệp tiêm vắc xin RSV của GSK tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC ngay trong ngày đầu tiên ra mắt. Ảnh: Nhân Lê  Sáng 14/12, đến Trung tâm tiêm chủng VNVC Hoàng Văn Thụ (TP.HCM) tiêm vắc xin RSV, ông Nguyễn Thái Hiệp (63 tuổi, phường Tân Quý) cho biết bản thân mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và từng trải qua đợt viêm phổi nặng kéo dài nhiều tháng. Vì vậy, ông hiểu rõ giá trị của phòng bệnh hơn chữa bệnh và luôn chủ động tiêm đầy đủ các vắc xin cần thiết như cúm, phế cầu. Theo ông Hiệp, RSV là bệnh nguy hiểm, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh mạn tính, nhóm có nguy cơ biến chứng nặng. “Việt Nam có vắc xin RSV cho người cao tuổi và người có bệnh nền như tôi là rất ý nghĩa và cần thiết”, ông Hiệp chia sẻ. RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và nhập viện ở tất cả lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Các nghiên cứu cho thấy RSV gây gánh nặng bệnh tật rất lớn ở người cao tuổi. Ước tính năm 2019, RSV khiến hơn 470.000 ca nhập viện và khoảng 33.000 ca tử vong nội viện ở nhóm từ 60 tuổi trở lên tại các quốc gia có thu nhập cao.  Tại Việt Nam, trong vòng 5 năm, RSV được ước tính gây khoảng 4,6 triệu ca nhiễm, 200.000 ca nhập viện và 18.000 trường hợp tử vong ở người trên 60 tuổi. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy RSV là tác nhân virus gây bệnh hô hấp phổ biến hàng đầu, đặc biệt ở người cao tuổi, với diễn tiến nặng và nguy cơ viêm phổi cao, nhất là khi đồng nhiễm với các virus khác. BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng là một trong những người đầu tiên tại Việt Nam tiêm vắc xin RSV dành cho người lớn. Ảnh: Nhân Lê Mới đây, tại hội nghị khoa học về gánh nặng bệnh do RSV và giải pháp vắc xin RSV cho người cao tuổi, có bệnh nền diễn ra tháng 11/2025, TS.BS.CKII Phan Thị Xuân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc và Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ ca bệnh nhiễm RSV nặng. Bệnh nhân nam (58 tuổi) nhập viện với triệu chứng ho và...

Nhiều người lo ngại sữa đậu nành gây dậy thì sớm, làm suy yếu sinh lý nam và nên tránh xa nếu bị bệnh gout. Sữa đậu nành được ca ngợi là sữa thực vật bổ dưỡng, đặc biệt với phụ nữ. Tuy nhiên, có người uống được hằng ngày nhưng cũng có người vừa uống đã đầy bụng, lâu dần nổi mụn. Vậy thực sự sữa đậu nành có tốt không, hợp với ai và uống như thế nào hiệu quả nhất?  Theo Đông y, thức uống này giúp khoan trung, hạ khí, thông đại tràng, tiêu phù thũng độc đồng thời bổ tỳ, ích khí và giải nhiệt. Theo Aboluowang, nhiều sách y học cổ của Trung Quốc đều ghi nhận giá trị bổ dưỡng của nước đậu nành. Y học hiện đại cũng chứng minh sữa đậu nành rất giàu dinh dưỡng gồm protein thực vật, phospholipid, vitamin nhóm B cùng các khoáng chất cần thiết như phốt pho, canxi, sắt… Sữa đậu nành là thức uống dân dã, có nhiều lợi ích. Ảnh minh họa: Aboluowang 4 lợi ích sức khỏe Kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa: Sữa đậu nành ấm tốt cho người ăn uống kém, hay đầy bụng.  Nhuận táo, dưỡng âm: Tính chất nhuận mà không ngấy của sữa đậu nành rất phù hợp cho người âm hư: miệng khô, da khô, hay mất ngủ, đặc biệt vào mùa thu - đông. Điều hòa khí huyết, hỗ trợ phụ nữ: Isoflavone trong đậu nành là estrogen thực vật có tác dụng điều hòa nội tiết, hỗ trợ phụ nữ kinh ít, sắc mặt kém hay bốc hỏa tiền mãn kinh. Thanh nhiệt, lợi thấp: Người miệng đắng, nổi mụn, tiểu vàng (dấu hiệu thấp nhiệt) uống sữa đậu nành không đường có thể giúp giảm nhiệt mà không làm suy hao chính khí. 3 hiểu lầm Uống sữa đậu nành gây dậy thì sớm: Isoflavone trong sữa đậu nành là estrogen thực vật có cơ chế điều hòa hai chiều, giúp cân bằng hormone chứ không làm rối loạn nội tiết của trẻ. Làm suy yếu sinh lý nam: Sữa đậu nành chứa estrogen thực vật nhưng loại estrogen này rất yếu và không thể làm giảm testosterone hay ảnh hưởng sinh lý nam. Các nghiên cứu đã chứng minh đàn ông uống sữa đậu nành vẫn giữ hormone ổn định và sinh lý hoàn toàn bình thường. Người bị gout không được uống: Sữa đậu nành có hàm lượng purine trung bình. Người đang trong cơn gout cấp thì nên tránh nhưng giai đoạn ổn định vẫn có thể uống vừa phải. Những ai nên cẩn trọng? - Người tỳ vị hư hàn (dễ tiêu chảy, sợ lạnh, ăn lạnh là đau bụng): Sữa đậu nành hơi lạnh, nếu uống lúc đói hoặc uống lạnh sẽ hại dương khí; tốt nhất nên uống nóng. - Người đàm thấp hoặc thấp nhiệt nặng: Uống nhiều dễ sinh thấp, sinh đàm, nặng cơ thể. - Người bị gout trong giai đoạn cấp: Nên tránh các sản phẩm từ đậu nành trong thời gian này. Sữa đậu nành chưa nấu chín kỹ có thể gây buồn nôn, nôn do chứa saponin và chất ức chế men tiêu hóa. Sữa đậu phải được đun sôi ít nhất 5 phút. Sữa đậu nành là minh chứng rõ ràng cho triết lý “thuốc và thực phẩm cùng nguồn”: Không cần bổ mạnh, chỉ cần điều hòa mỗi ngày; không đòi hỏi hiệu quả kỳ diệu, chỉ cần giữ cơ thể cân bằng. Trong mùa đông, một ly sữa đậu nành nóng có thể là cách nhẹ nhàng nhất để nuôi dưỡng cơ thể, bắt đầu từ một ngụm ấm áp lan khắp người.

Người đàn ông 42 tuổi ở Hà Nội đang chơi pickleball thì lên cơn đau ngực dữ dội, cấp cứu tại bệnh viện chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp. Ông N.V.B (42 tuổi, Hà Nội) sau khoảng 15 phút khởi động khi đang chơi pickleball thì đột nhiên đau ngực dữ dội, đau lan lên cổ, khó thở, vã mồ hôi. Ngay sau đó, ông được đưa vào một bệnh viện cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ cho bệnh nhân làm điện tâm đồ xác định nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên. Chụp mạch vành qua da (DSA) phát hiện huyết khối gây tắc hoàn toàn động mạch vành. Khai thác bệnh sử, ông B. có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, dẫn đến xơ vữa động mạch âm thầm. Mảng xơ vữa không ổn định trong lòng mạch vành – chứa nhiều cholesterol, vỏ xơ mỏng – dễ vỡ khi vận động mạnh như chơi pickleball. Khi mảng xơ vỡ, cục máu đông hình thành, bít tắc động mạch vành, gây nhồi máu cơ tim cấp. Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Vũ, chuyên khoa Tim mạch - người điều trị cho ông B, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau thắt ngực điển hình nên nhanh chóng được chuyển đến phòng can thiệp. Ê-kíp đặt stent động mạch vành phải, sử dụng siêu âm trong lòng mạch để hỗ trợ. Thời gian từ khi nhập viện đến khi tái thông dòng chảy chỉ dưới 30 phút, nhanh hơn nhiều so với khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (dưới 90 phút). Nhờ tái tưới máu kịp thời, nguy cơ biến chứng giảm, chức năng tim được bảo tồn. Sau can thiệp, anh B. hết đau ngực, chức năng tim đạt EF 55%. Sau một tuần, sức khỏe ổn định, anh được xuất viện với chỉ định dùng thuốc đều đặn, vận động nhẹ nhàng, chưa nên chơi các môn đối kháng mạnh như pickleball cho đến khi tim ổn định. Thuốc lá thủ phạm gây nhồi máu cơ tim.  Theo bác sĩ Vũ, nhồi máu cơ tim ở tuổi 42 là khá trẻ. Ngay cả người trẻ (nam dưới 55, nữ dưới 65), dù khỏe mạnh bên ngoài, vẫn có nguy cơ nếu tồn tại mảng xơ vữa tiềm ẩn. Khoảng 60-70% ca nhồi máu cơ tim cấp xuất phát từ mảng xơ vữa lipid không ổn định. Những yếu tố nguy cơ như hút thuốc, mỡ máu cao, đái tháo đường, béo phì, ít vận động làm tăng khả năng hình thành mảng dễ vỡ. Đặc biệt, các nghiên cứu khoa học cũng đã chỉ ra mối quan hệ nhân quả giữa hút thuốc lá và nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá được xác định là yếu tố nguy cơ nghiêm trọng của bệnh nhồi máu cơ tim ở phụ nữ dưới 50 tuổi. So với người không hút thuốc, nguy cơ mắc bệnh mạch vành tăng lên 1,6 lần ở người đã từng hút thuốc, lên 3 lần ở người hút từ 1-14 điếu/ngày và lên 5,5 lần ở người hút trên 14 điếu thuốc/ngày. Nguy cơ mắc và chết do bệnh mạch vành lớn hơn người không hút thước từ 2,5 lần đến 75 lần tùy theo mức độ hút thuốc, theo giới và tuổi.  Người có nguy cơ tim mạch nên tầm soát sớm qua thăm khám định kỳ, xét nghiệm mỡ máu, điện tâm đồ, siêu âm tim, hoặc chụp CT mạch vành khi cần. Lối sống lành mạnh – ăn uống cân đối, hạn chế chất béo bão hòa, đường tinh luyện; tập thể dục vừa sức; kiểm soát cân nặng; không hút thuốc – giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim đáng kể. Pickleball, với tốc độ cao và yêu cầu di chuyển linh hoạt, có thể khiến tim làm việc mạnh, gây rối loạn nhịp hoặc thiếu máu cơ tim, đặc biệt ở người trung niên, cao tuổi có bệnh nền. Những người có nguy cơ tim mạch cần được đánh giá chức năng tim, thực hiện test gắng sức, hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi chơi các môn như pickleball, bóng đá, tennis… để đảm bảo an toàn và phòng tránh biến cố tim mạch đột ngột.