Tất cả tin tức

23 người ở Thái Lan tử vong do bệnh ‘sốt đất’ , Bộ Y tế Việt Nam ra khuyến cáo Sự kiện: Vi khuẩn Whitmore ăn mòn cơ thể Lưu bài Chia sẻ Ngày 22/4, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin cảnh báo về bệnh Whitmore hay bệnh "sốt đất" sau khi Thái Lan ghi nhận 732 ca mắc, 23 ca tử vong. Cơ quan chức năng Thái Lan thông tin những người mắc Whitmore chủ yếu làm nông nghiệp, tiếp xúc đất và nước. Trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát tại Thái Lan, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế Việt Nam) khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, nhận biết các triệu chứng sớm, đến cơ sở y tế kịp thời. Theo Cục Phòng bệnh, Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Australia. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng nguy cơ sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.  Cục Phòng bệnh đưa ra 8 biện pháp phòng bệnh Whitmore Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân thực hiện 8 biện pháp sau: 1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, nhất là tại khu vực ô nhiễm, khu vực bị ngập úng sau mưa lớn, bão lũ. 2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.     Điều trị bệnh Whitmore tại Bệnh viện Đa khoa Phúc Yên. Ảnh: BVCC 3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó. 4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở. 5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống. 6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm. 7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. 8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Bệnh Whitmore (còn gọi là Melioidosis) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm. Người dân có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; do hít phải bụi hoặc giọt nước bị nhiễm khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm. Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Y học cổ truyền ghi nhận bưởi là một dược liệu quý - từ vỏ, cùi, hạt đến hoa đều mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trong hỗ trợ tiêu hóa, hô hấp, tim mạch và chăm sóc tóc. Trao đổi với PV VietNamNet, TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam cho biết, bưởi là loại cây ăn quả phổ biến. Trong Đông y, bưởi không chỉ được sử dụng như thực phẩm mà còn là vị thuốc. Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, giá trị dược liệu của bưởi tập trung chủ yếu ở phần vỏ. Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Mạnh Pha, vỏ quả bưởi chứa hàm lượng tinh dầu từ 0,3% (theo phương pháp ép) đến 0,9% (theo phương pháp cất), cùng với flavonoid và pectin. Đây là những hợp chất có mùi thơm đặc trưng, đồng thời mang nhiều hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe. Trong y học cổ truyền, vỏ bưởi có vị đắng, cay, mùi thơm, tính bình tác dụng trừ phong, hóa đờm, tiêu báng (lách to), tiêu phù thũng, hòa huyết và giảm đau. “Từ lâu, vỏ bưởi đã được dùng trong các bài thuốc dân gian chữa ho, đờm tích đọng ở họng và phế quản, đau bụng, đầy trướng, ăn uống không tiêu. Cách dùng phổ biến là bỏ lớp cùi trắng, lấy phần vỏ vàng, sao khô rồi sắc uống. Liều dùng thông thường từ 4-12g mỗi ngày, dưới dạng thuốc sắc. Vỏ bưởi vị thuốc quý trong Đông y. Ảnh: Liên Nguyễn        Không chỉ làm thuốc, vỏ bưởi còn được sử dụng như một thực phẩm có lợi cho sức khỏe. Vào mùa đông, lớp vỏ ngoài của quả bưởi thường được chế biến thành mứt. Món ăn này có tác dụng giảm ho, long đờm, làm ấm dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp với người hay bị lạnh bụng, đầy hơi khi thời tiết giá rét”, TS Ngô Đức Phương nói. Ngoài ra, trong lĩnh vực chăm sóc tóc, vỏ bưởi cũng được đánh giá cao. Theo kinh nghiệm dân gian, vỏ bưởi thường được nấu nước gội đầu, kết hợp với quả bồ kết, cỏ mần trầu, hương nhu, sả… giúp làm sạch da đầu, tạo mùi thơm tự nhiên và kích thích mọc tóc. Vỏ bưởi non chứa hoạt chất hesperidin - một flavonoid quan trọng có tác dụng bảo vệ thành mạch, tăng trương lực tĩnh mạch và điều hòa tính thấm của thành mạch. Nhờ đó, hesperidin giúp phòng ngừa các rối loạn về mạch máu như xơ vữa động mạch, viêm tĩnh mạch, trĩ, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ nhồi máu cơ tim. “Một số nghiên cứu cũng cho thấy, hoạt chất này có vai trò hỗ trợ làm giảm triệu chứng của các bệnh lý thần kinh như Alzheimer, Parkinson hay suy giảm trí nhớ. Trong dân gian, quả bưởi non thường được thái mỏng, phơi khô, sắc nước uống với mục đích hỗ trợ hạ đường huyết”, TS Ngô Đức Phương nói. Không chỉ vỏ, các bộ phận khác của quả bưởi cũng mang giá trị sử dụng Cụ thể: Hạt bưởi khi ngâm nước tạo chất nhầy, được dùng hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, táo bón. Hoa bưởi sấy khô pha trà cho hương thơm dịu, giúp an thần, dễ ngủ. Phần cùi trắng trong vỏ bưởi cũng được chế biến thành chè, có tác dụng giải nhiệt và lợi tiểu. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, người đang sử dụng thuốc hạ mỡ máu, hạ huyết áp hoặc thuốc chống thải ghép cần thận trọng khi ăn nhiều bưởi, do có thể xảy ra tương tác thuốc.

Kali trong chuối, lựu, cam… giúp cơ thể đào thải natri dư thừa, từ đó làm giảm áp lực lên thành mạch máu. Huyết áp cao là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch và đột quỵ. Không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào có thể kiểm soát hoàn toàn huyết áp tuy nhiên chế độ ăn giàu kali đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ đáng kể. Dưới đây là 5 loại trái cây giàu kali, dễ tìm và có thể góp phần giúp huyết áp ổn định hơn theo thời gian. Chuối là loại quả có nhiều công dụng với sức khỏe. Ảnh: Ban Mai Chuối   Chuối là loại trái cây được nhắc đến nhiều nhất khi nói về kali. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, một quả chuối cỡ vừa cung cấp khoảng 452mg kali. Hàm lượng kali này có thể giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Dù mức giảm không quá lớn, các nghiên cứu cho thấy ngay cả những thay đổi nhỏ về huyết áp cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ. Ngoài kali, mỗi quả chuối còn chứa hơn 3g chất xơ. Chất xơ từ trái cây có liên quan đến giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa, nhờ tác động tích cực lên huyết áp, cholesterol.  Lựu  Nửa quả lựu cung cấp khoảng 333mg kali. Không chỉ giàu kali, lựu còn chứa nhiều hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch. Theo Verywellhealth, nghiên cứu cho thấy việc ăn lựu hoặc uống nước ép lựu thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp, đặc biệt ở những người có chỉ số ban đầu cao.  Một quả lựu còn cung cấp hơn 11g chất xơ và rất giàu polyphenol. Đây là các chất chống oxy hóa tự nhiên có khả năng giúp mạch máu giãn nở và ức chế một số enzyme liên quan đến tình trạng tăng huyết áp. Kiwi  Hai quả kiwi cung cấp khoảng 562mg kali. Một số nghiên cứu cho thấy ăn 2 quả kiwi mỗi ngày trong vài tuần có thể góp phần giảm cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Dù tác động không quá nhiều, lợi ích ổn định ghi nhận trong các nghiên cứu cho thấy kiwi là một lựa chọn đáng cân nhắc cho chế độ ăn tốt cho tim mạch. Kiwi còn chứa nhiều polyphenol và đặc biệt giàu vitamin C, cao hơn cả cam. Polyphenol và vitamin C được cho là có vai trò hỗ trợ lưu thông máu và giảm viêm trong thành mạch. Bơ  Khoảng 50g bơ cung cấp khoảng 182mg kali. Một số nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên ăn bơ có huyết áp thấp hơn, dù tác dụng này diễn ra từ từ và mang tính lâu dài. Bên cạnh kali, bơ còn chứa magiê - khoáng chất quan trọng giúp điều hòa huyết áp. Ngoài ra, khoảng 50g bơ còn cung cấp 4g chất xơ và 8g chất béo tốt cho tim mạch. Sự kết hợp của các dưỡng chất này góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn khi được bổ sung đều đặn. Cam  Một quả cam cung cấp khoảng 324mg kali. Trong khi đó, khoảng 120g nước cam (tương đương nửa cốc) chứa khoảng 248mg kali. Các nghiên cứu cho thấy những người hay ăn trái cây họ cam quýt có huyết áp tâm thu thấp hơn khoảng 3-4 mmHg so với những người ít ăn.  Nước cam cũng có liên quan đến việc giảm nhẹ huyết áp, một phần nhờ hesperidin - hợp chất thực vật có khả năng cải thiện chức năng mạch máu và giảm viêm. Lượng tiêu thụ cam càng đều đặn, tác động tích cực càng rõ rệt.

Lá mùi tàu là rau gia vị quen thuộc của người Việt, không chỉ tăng hương vị món ăn mà còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe, với công dụng vượt xa giá thành bình dân. Xin bác sĩ cho biết rau mùi tàu có tác dụng như thế nào và có thể dùng hằng ngày được không? (Lê Thu Hương - Hà Đông, Hà Nội) Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng - Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Hà Nội) tư vấn: Mùi tàu - loại rau gia vị quen thuộc, chỉ vài nghìn đồng một nắm ngoài chợ lại được giới chuyên môn đánh giá cao vì những lợi ích vượt xa vẻ ngoài dân dã. Nếu biết dùng đúng cách, loại rau này có thể giúp dịu dạ dày, làm lành tổn thương niêm mạc, kích thích tiêu hóa và hỗ trợ giấc ngủ sâu. Theo y học cổ truyền, mùi tàu (còn gọi là ngò gai) có vị cay nhẹ, tính hơi ấm, quy vào kinh phế và tỳ, giúp hành khí, kiện tỳ, tiêu thực, tán hàn. Những người hay đầy trướng, ăn không tiêu, nặng ngực, mệt mỏi do khí trệ rất hợp với loại rau này. Theo kinh nghiệm điều trị của các thầy thuốc Đông y, mùi tàu có khả năng khơi thông khí trệ ở vùng trung tiêu (tỳ, vị) nơi đảm nhận chức năng tiêu hóa và chuyển hóa dinh dưỡng. Khi khí huyết lưu thông, cảm giác đầy hơi, ợ chua, tức ngực sẽ giảm rõ rệt; bụng nhẹ, người khỏe và tinh thần cũng thư thái hơn. Một nắm mùi tàu có thể làm ấm bụng, đặc biệt hữu ích với người tạng hàn, hay lạnh bụng, đau âm ỉ vùng thượng vị. Loại rau thơm này còn có tác dụng kích thích tiêu hóa, tăng cảm giác ngon miệng. Cách dùng mùi tàu: Ngoài ăn sống, bạn có thể dùng mùi tàu cho vào các món ăn và sắc nước uống. Gia vị vào món ăn: Với canh, cháo, món xào hay món hầm, chỉ nên cắt nhỏ và rắc mùi tàu sau khi tắt bếp. Cách này giúp giữ được tinh dầu thơm, hạn chế bay hơi hoạt chất, đồng thời làm ấm tỳ vị và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Nấu nước uống: Nếu bạn hay chướng bụng, tiểu ít, cơ thể nặng nề, có thể dùng 1 nắm mùi tàu rửa sạch, nấu với 1 lít nước và vài lát gừng. Đun khoảng 10-15 phút, để ấm rồi chia 2-3 lần uống trong ngày. Nước này giúp tiêu trệ, hành khí, lợi tiểu, rất nhẹ nhàng mà dễ chịu. Trong các bộ phận của rau mùi tàu thì hạt là phần chứa nhiều chất xơ, vì vậy những người bị cao huyết, mỡ máu có thể dùng hạt để đun lấy nước uống. Công dụng là làm sạch và hạ cholesterol trong máu rất hiệu quả.  Những ai không nên dùng mùi tàu? Dù là rau, nhưng khi sử dụng với mục đích trị liệu, mùi tàu cũng cần được dùng đúng người đúng lúc. Một số trường hợp nên hạn chế như người bị nhiệt nhiều, táo bón, nổi mụn, nhiệt miệng: tính ấm của mùi tàu có thể khiến triệu chứng nặng hơn. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu không nên dùng nhiều thực phẩm cay ấm. Người tỳ vị hư yếu, hay đau bụng đi ngoài, đang sốt cao, cảm nắng, mất nước hạn chế sử dụng mùi tàu. 

Ngày 14/12, Hệ thống Tiêm chủng VNVC ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp RSV công nghệ mới do tập đoàn Dược phẩm GSK (Anh) phát triển chuyên biệt cho người lớn, người có nhiều bệnh mạn tính. BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vắc xin RSV được nghiên cứu dựa trên nền tảng sử dụng thành phần protein đặc hiệu của virus RSV đã được thiết kế ở dạng “hoạt động hiệu quả nhất” giúp nhận diện virus sớm và chính xác hơn. Đặc biệt, vắc xin được bổ sung thêm chất bổ trợ giúp nâng cao tối đa hiệu quả bảo vệ và tính an toàn, phù hợp với đặc điểm lão hóa miễn dịch ở người cao tuổi.  “Vắc xin RSV có lịch tiêm một liều cho người từ 60 tuổi trở lên. Theo dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên 25.000 người, vắc xin có hiệu lực bảo vệ hơn 82% trước nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên và lên đến gần 95% ở người có ít nhất một bệnh mạn tính. Đây có thể được xem là giải pháp đơn giản và hiệu quả, tiết kiệm nhất bảo vệ người cao tuổi trước loại virus nguy hiểm và phổ biến như RSV, nhất là trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và nhiều bệnh hô hấp như cúm, phế cầu cũng đe doạ sức khoẻ”, BS      Chính cho biết. Hiện vắc xin RSV của GSK đã được phê duyệt tại gần 70 quốc gia với hơn 10 triệu liều sử dụng trên toàn thế giới. Vắc xin đã được nhiều tổ chức y khoa trên thế giới khuyến cáo tiêm phòng cho người từ 60 tuổi trở lên hoặc người từ 50-59 tuổi có nguy cơ cao. Tại Việt Nam, Hội Tim mạch Việt Nam và Hội Hô hấp Việt Nam đã cập nhật khuyến cáo chuyên môn, đưa phòng ngừa RSV bằng vắc xin vào chiến lược quản lý các bệnh mạn tính phổ biến như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy tim.   Ông Nguyễn Thái Hiệp tiêm vắc xin RSV của GSK tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC ngay trong ngày đầu tiên ra mắt. Ảnh: Nhân Lê  Sáng 14/12, đến Trung tâm tiêm chủng VNVC Hoàng Văn Thụ (TP.HCM) tiêm vắc xin RSV, ông Nguyễn Thái Hiệp (63 tuổi, phường Tân Quý) cho biết bản thân mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và từng trải qua đợt viêm phổi nặng kéo dài nhiều tháng. Vì vậy, ông hiểu rõ giá trị của phòng bệnh hơn chữa bệnh và luôn chủ động tiêm đầy đủ các vắc xin cần thiết như cúm, phế cầu. Theo ông Hiệp, RSV là bệnh nguy hiểm, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh mạn tính, nhóm có nguy cơ biến chứng nặng. “Việt Nam có vắc xin RSV cho người cao tuổi và người có bệnh nền như tôi là rất ý nghĩa và cần thiết”, ông Hiệp chia sẻ. RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và nhập viện ở tất cả lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Các nghiên cứu cho thấy RSV gây gánh nặng bệnh tật rất lớn ở người cao tuổi. Ước tính năm 2019, RSV khiến hơn 470.000 ca nhập viện và khoảng 33.000 ca tử vong nội viện ở nhóm từ 60 tuổi trở lên tại các quốc gia có thu nhập cao.  Tại Việt Nam, trong vòng 5 năm, RSV được ước tính gây khoảng 4,6 triệu ca nhiễm, 200.000 ca nhập viện và 18.000 trường hợp tử vong ở người trên 60 tuổi. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy RSV là tác nhân virus gây bệnh hô hấp phổ biến hàng đầu, đặc biệt ở người cao tuổi, với diễn tiến nặng và nguy cơ viêm phổi cao, nhất là khi đồng nhiễm với các virus khác. BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng là một trong những người đầu tiên tại Việt Nam tiêm vắc xin RSV dành cho người lớn. Ảnh: Nhân Lê Mới đây, tại hội nghị khoa học về gánh nặng bệnh do RSV và giải pháp vắc xin RSV cho người cao tuổi, có bệnh nền diễn ra tháng 11/2025, TS.BS.CKII Phan Thị Xuân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc và Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ ca bệnh nhiễm RSV nặng. Bệnh nhân nam (58 tuổi) nhập viện với triệu chứng ho và...

Nhiều người lo ngại sữa đậu nành gây dậy thì sớm, làm suy yếu sinh lý nam và nên tránh xa nếu bị bệnh gout. Sữa đậu nành được ca ngợi là sữa thực vật bổ dưỡng, đặc biệt với phụ nữ. Tuy nhiên, có người uống được hằng ngày nhưng cũng có người vừa uống đã đầy bụng, lâu dần nổi mụn. Vậy thực sự sữa đậu nành có tốt không, hợp với ai và uống như thế nào hiệu quả nhất?  Theo Đông y, thức uống này giúp khoan trung, hạ khí, thông đại tràng, tiêu phù thũng độc đồng thời bổ tỳ, ích khí và giải nhiệt. Theo Aboluowang, nhiều sách y học cổ của Trung Quốc đều ghi nhận giá trị bổ dưỡng của nước đậu nành. Y học hiện đại cũng chứng minh sữa đậu nành rất giàu dinh dưỡng gồm protein thực vật, phospholipid, vitamin nhóm B cùng các khoáng chất cần thiết như phốt pho, canxi, sắt… Sữa đậu nành là thức uống dân dã, có nhiều lợi ích. Ảnh minh họa: Aboluowang 4 lợi ích sức khỏe Kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa: Sữa đậu nành ấm tốt cho người ăn uống kém, hay đầy bụng.  Nhuận táo, dưỡng âm: Tính chất nhuận mà không ngấy của sữa đậu nành rất phù hợp cho người âm hư: miệng khô, da khô, hay mất ngủ, đặc biệt vào mùa thu - đông. Điều hòa khí huyết, hỗ trợ phụ nữ: Isoflavone trong đậu nành là estrogen thực vật có tác dụng điều hòa nội tiết, hỗ trợ phụ nữ kinh ít, sắc mặt kém hay bốc hỏa tiền mãn kinh. Thanh nhiệt, lợi thấp: Người miệng đắng, nổi mụn, tiểu vàng (dấu hiệu thấp nhiệt) uống sữa đậu nành không đường có thể giúp giảm nhiệt mà không làm suy hao chính khí. 3 hiểu lầm Uống sữa đậu nành gây dậy thì sớm: Isoflavone trong sữa đậu nành là estrogen thực vật có cơ chế điều hòa hai chiều, giúp cân bằng hormone chứ không làm rối loạn nội tiết của trẻ. Làm suy yếu sinh lý nam: Sữa đậu nành chứa estrogen thực vật nhưng loại estrogen này rất yếu và không thể làm giảm testosterone hay ảnh hưởng sinh lý nam. Các nghiên cứu đã chứng minh đàn ông uống sữa đậu nành vẫn giữ hormone ổn định và sinh lý hoàn toàn bình thường. Người bị gout không được uống: Sữa đậu nành có hàm lượng purine trung bình. Người đang trong cơn gout cấp thì nên tránh nhưng giai đoạn ổn định vẫn có thể uống vừa phải. Những ai nên cẩn trọng? - Người tỳ vị hư hàn (dễ tiêu chảy, sợ lạnh, ăn lạnh là đau bụng): Sữa đậu nành hơi lạnh, nếu uống lúc đói hoặc uống lạnh sẽ hại dương khí; tốt nhất nên uống nóng. - Người đàm thấp hoặc thấp nhiệt nặng: Uống nhiều dễ sinh thấp, sinh đàm, nặng cơ thể. - Người bị gout trong giai đoạn cấp: Nên tránh các sản phẩm từ đậu nành trong thời gian này. Sữa đậu nành chưa nấu chín kỹ có thể gây buồn nôn, nôn do chứa saponin và chất ức chế men tiêu hóa. Sữa đậu phải được đun sôi ít nhất 5 phút. Sữa đậu nành là minh chứng rõ ràng cho triết lý “thuốc và thực phẩm cùng nguồn”: Không cần bổ mạnh, chỉ cần điều hòa mỗi ngày; không đòi hỏi hiệu quả kỳ diệu, chỉ cần giữ cơ thể cân bằng. Trong mùa đông, một ly sữa đậu nành nóng có thể là cách nhẹ nhàng nhất để nuôi dưỡng cơ thể, bắt đầu từ một ngụm ấm áp lan khắp người.

Người đàn ông 42 tuổi ở Hà Nội đang chơi pickleball thì lên cơn đau ngực dữ dội, cấp cứu tại bệnh viện chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp. Ông N.V.B (42 tuổi, Hà Nội) sau khoảng 15 phút khởi động khi đang chơi pickleball thì đột nhiên đau ngực dữ dội, đau lan lên cổ, khó thở, vã mồ hôi. Ngay sau đó, ông được đưa vào một bệnh viện cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ cho bệnh nhân làm điện tâm đồ xác định nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên. Chụp mạch vành qua da (DSA) phát hiện huyết khối gây tắc hoàn toàn động mạch vành. Khai thác bệnh sử, ông B. có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, dẫn đến xơ vữa động mạch âm thầm. Mảng xơ vữa không ổn định trong lòng mạch vành – chứa nhiều cholesterol, vỏ xơ mỏng – dễ vỡ khi vận động mạnh như chơi pickleball. Khi mảng xơ vỡ, cục máu đông hình thành, bít tắc động mạch vành, gây nhồi máu cơ tim cấp. Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Vũ, chuyên khoa Tim mạch - người điều trị cho ông B, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau thắt ngực điển hình nên nhanh chóng được chuyển đến phòng can thiệp. Ê-kíp đặt stent động mạch vành phải, sử dụng siêu âm trong lòng mạch để hỗ trợ. Thời gian từ khi nhập viện đến khi tái thông dòng chảy chỉ dưới 30 phút, nhanh hơn nhiều so với khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (dưới 90 phút). Nhờ tái tưới máu kịp thời, nguy cơ biến chứng giảm, chức năng tim được bảo tồn. Sau can thiệp, anh B. hết đau ngực, chức năng tim đạt EF 55%. Sau một tuần, sức khỏe ổn định, anh được xuất viện với chỉ định dùng thuốc đều đặn, vận động nhẹ nhàng, chưa nên chơi các môn đối kháng mạnh như pickleball cho đến khi tim ổn định. Thuốc lá thủ phạm gây nhồi máu cơ tim.  Theo bác sĩ Vũ, nhồi máu cơ tim ở tuổi 42 là khá trẻ. Ngay cả người trẻ (nam dưới 55, nữ dưới 65), dù khỏe mạnh bên ngoài, vẫn có nguy cơ nếu tồn tại mảng xơ vữa tiềm ẩn. Khoảng 60-70% ca nhồi máu cơ tim cấp xuất phát từ mảng xơ vữa lipid không ổn định. Những yếu tố nguy cơ như hút thuốc, mỡ máu cao, đái tháo đường, béo phì, ít vận động làm tăng khả năng hình thành mảng dễ vỡ. Đặc biệt, các nghiên cứu khoa học cũng đã chỉ ra mối quan hệ nhân quả giữa hút thuốc lá và nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá được xác định là yếu tố nguy cơ nghiêm trọng của bệnh nhồi máu cơ tim ở phụ nữ dưới 50 tuổi. So với người không hút thuốc, nguy cơ mắc bệnh mạch vành tăng lên 1,6 lần ở người đã từng hút thuốc, lên 3 lần ở người hút từ 1-14 điếu/ngày và lên 5,5 lần ở người hút trên 14 điếu thuốc/ngày. Nguy cơ mắc và chết do bệnh mạch vành lớn hơn người không hút thước từ 2,5 lần đến 75 lần tùy theo mức độ hút thuốc, theo giới và tuổi.  Người có nguy cơ tim mạch nên tầm soát sớm qua thăm khám định kỳ, xét nghiệm mỡ máu, điện tâm đồ, siêu âm tim, hoặc chụp CT mạch vành khi cần. Lối sống lành mạnh – ăn uống cân đối, hạn chế chất béo bão hòa, đường tinh luyện; tập thể dục vừa sức; kiểm soát cân nặng; không hút thuốc – giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim đáng kể. Pickleball, với tốc độ cao và yêu cầu di chuyển linh hoạt, có thể khiến tim làm việc mạnh, gây rối loạn nhịp hoặc thiếu máu cơ tim, đặc biệt ở người trung niên, cao tuổi có bệnh nền. Những người có nguy cơ tim mạch cần được đánh giá chức năng tim, thực hiện test gắng sức, hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi chơi các môn như pickleball, bóng đá, tennis… để đảm bảo an toàn và phòng tránh biến cố tim mạch đột ngột.

Sau động tác xoay đột ngột để đỡ bóng, người đàn ông 46 tuổi nghe rõ tiếng “rắc” phát ra từ khớp gối. Ông ngã khuỵu trên sân pickleball. Pickleball được xem là môn thể thao nhẹ nhàng, phù hợp nhiều lứa tuổi. Tuy nhiên, một ca bệnh mới được ghi nhận tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho thấy, nếu chủ quan trong khởi động và vận động, người chơi - đặc biệt là người trung niên - vẫn có thể đối mặt với chấn thương khớp gối nghiêm trọng, thậm chí phải phẫu thuật. ThS. BS Nhâm Quang Trường, Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết, đơn vị vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam, 46 tuổi, đến khám trong tình trạng đau và cảm giác mất vững khớp gối phải kéo dài. Khoảng 5 tuần trước khi nhập viện, người này đã thực hiện một động tác xoay gối đột ngột để đỡ bóng. Khi tiếng kêu "rắc" phát ra, bệnh nhân cảm thấy đau nhói vùng khớp gối phải khiến ông ngã khuỵu trên sân.  “Bệnh nhân vẫn đi cà nhắc được nhưng đau âm ỉ kéo dài kèm theo cảm giác lỏng, mất vững khớp gối khi vận động. Các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn khi người bệnh lên xuống cầu thang hoặc trong những tình huống phải đổi hướng di chuyển, xoay gối. Dù bệnh nhân đã nghỉ ngơi, chườm lạnh, uống thuốc chống phù nề nhưng tình trạng đau, mất vững không cải thiện. Lúc này, bệnh nhân mới đến bệnh viện để được thăm khám chuyên sâu”, bác sĩ Trường cho biết. ThS. BS Nhâm Quang Trường (bên trái) phẫu thuật cho bệnh nhân đứt dây chằng khớp gối do chơi pickleball. Ảnh: N. Huyền  Qua khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng kết hợp với chụp X-quang và cộng hưởng từ (MRI) khớp gối, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị đứt dây chằng chéo trước khớp gối phải, kèm theo rách quai xô sụn chêm ngoài. Với mức độ tổn thương này, bệnh nhân được chỉ định can thiệp phẫu thuật để phục hồi chức năng khớp gối. Thời gian phục hồi kéo dài, cơ hội quay lại chơi các môn thể thao chạy cắt kéo, đối kháng trở nên xa vời… Theo bác sĩ Trường, nhiều người vẫn cho rằng pickleball là môn thể thao “nhẹ”, ít nguy cơ chấn thương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bộ môn này đòi hỏi người chơi phải di chuyển ngang nhanh, đổi hướng liên tục và thực hiện các động tác xoay gối đột ngột trong không gian tương đối hẹp. Đây chính là yếu tố khiến khớp gối chịu lực xoắn lớn, dễ phát sinh tổn thương nếu không được chuẩn bị đầy đủ. Đặc biệt ở nhóm người trung niên, hệ thống dây chằng và sụn khớp đã bắt đầu có dấu hiệu thoái hóa, độ đàn hồi giảm. Khi chịu tác động xoắn, vặn mạnh và đột ngột, khớp gối dễ bị tổn thương hơn so với người trẻ. Nguy cơ này càng gia tăng nếu người chơi không khởi động kỹ, sử dụng giày thể thao không phù hợp với mặt sân hoặc chơi kéo dài với cường độ cao. Ngay cả những người chưa từng có tiền sử bệnh lý khớp gối cũng không nên chủ quan. Việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm có thể khiến tổn thương tiến triển nặng, dẫn đến biến chứng mạn tính và tổn thương sụn thứ phát, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động. Những dấu hiệu người chơi pickleball phải đến viện ngay Các bác sĩ khuyến cáo, người chơi pickleball cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện những triệu chứng như: Đau khớp gối kéo dài; cảm giác lỏng, mất vững khớp gối; sưng đau, hạn chế tầm vận động gập - duỗi; đau tăng khi đi lại, xoay người hoặc lên xuống cầu thang. Đây đều là những dấu hiệu gợi ý khả năng đã xảy ra tổn thương cấu trúc bên trong khớp gối và cần được thăm khám sớm. Từ ca bệnh trên, bác sĩ Trường khuyên để phòng tránh chấn thương khi chơi pickleball, người chơi luôn khởi động kỹ các khớp, đặc biệt là khớp gối, cổ chân và khớp háng trước khi tập luyện. Trong quá trình chơi, nên hạn chế các động tác xoay vặn đột ngột khi khớp gối đang chịu tải. Việc lựa chọn giày thể thao phù hợp với mặt sân, có độ bám và độ ổn định tốt cũng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ khớp. Ngoài ra, người chơi không nên cố vận động khi đã xuất hiện đau hoặc cảm giác mất vững khớp gối. Với người trung niên hoặc người...

Huyết áp cao là nguyên nhân gây đột quỵ nhồi máu não và xuất huyết não, chiếm khoảng 80% trường hợp song diễn biến âm thầm, khó kiểm soát. Vậy, với người huyết áp cao nên làm gì sau khi thức dậy? Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột Người bệnh tăng huyết áp cần tránh để cơ thể phải chịu sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ. Đặc biệt nếu điều này mà xảy ra vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy sẽ dễ khiến xảy ra các cơn co mạch đột ngột, dẫn đến tăng huyết áp hoặc nguy cơ đột quỵ. Mùa nóng nếu ngủ ở điều hòa cũng tránh ra ngoài ngay sau khi ngủ dậy. Nếu thay đổi nhiệt độ đột ngột, cơ thể không thích ứng kịp dẫn đến tai biến mạch não, nhồi máu cơ tim...Vì vậy, nên dậy trước, tắt điều hòa mở cửa từ từ cho quen với nhiệt độ nóng bên ngoài sau đó mới ra. Người bệnh không nên thức dậy quá sớm. Bởi sau một đêm nằm tĩnh trên giường, cơ thể thường kém đáp ứng với sự thay đổi bên ngoài, các mạch máu kém đàn hồi hơn và khí huyết lưu thông kém hơn. Nếu dậy quá sớm bước ra ngoài gặp cơn gió lạnh sáng sớm cũng có thể khiến huyết áp tăng cao. Và nhiều cơn đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim buổi sáng đã xảy ra ở những người cao tuổi, người có thói quen tập thể dục sáng sớm. Đo huyết áp khi ngủ dậy Người bệnh nên đo huyết áp hàng ngày để kiểm tra chỉ số huyết áp. Huyết áp nên được kiểm tra vào buổi sáng, khoảng một giờ sau khi thức dậy và vào buổi tối khoảng một giờ trước khi đi ngủ, đo trên cùng một cánh tay mỗi lần.     Người tăng huyết áp nên duy trì thói quen uống một cốc nước khi thức dậy để bù lượng nước đã mất cho cơ thể sau một đêm ngủ. Trong trường hợp cần được kiểm tra và theo dõi huyết áp nhiều lần mỗi ngày, bạn cần lưu ý chọn những thời điểm cố định để giúp việc so sánh sau khi tổng hợp kết quả sẽ thuận lợi và chính xác hơn. Bên cạnh đó, cần nghỉ ngơi tối thiểu 15 phút đồng thời giữ tinh thần thoải mái trước khi đo. Trong quá trình đo, không nên nói chuyện. Ngoài ra người bệnh cũng cần đo huyết áp bất kỳ khi nào thấy có triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt… để có hướng xử trí kịp thời. Uống nước sau khi thức dậy Mất nước có thể làm cho mạch máu co lại, tăng áp lực cần thiết để bơm máu đi khắp cơ thể, tăng huyết áp. Thay vì uống một tách cà phê, người tăng huyết áp nên duy trì thói quen uống một cốc nước khi thức dậy để bù lượng nước đã mất cho cơ thể sau một đêm ngủ. Thói quen này cũng giúp hệ tuần hoàn hoạt động hiệu quả. Uống khoảng 200 ml nước khi thức dậy, duy trì thói quen này trong thời gian dài để đạt những lợi ích tối ưu. Tập thể dục thường xuyên Hoạt động thể chất là một trong những cách hiệu quả để kiểm soát huyết áp cao. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người thường xuyên tập luyện có thể giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim. Nên chọn hình thức hoạt động thể chất phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân, đặt mục tiêu tập luyện 150 phút mỗi tuần hoặc 30 phút hầu hết các ngày trong tuần. Người có bệnh nền nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi tập luyện. Tóm lại: Hiện nay, tỉ lệ người mắc bệnh cao huyết áp tại Việt Nam đang có xu hướng trẻ hóa. Do đó, mỗi người nên thực hiện đúng các hướng dẫn đo huyết áp thường xuyên từ sau tuổi 30. Thông thường, huyết áp sẽ có xu hướng tăng dần theo thời gian, do vậy việc chủ động kiểm tra huyết áp thường xuyên là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe toàn diện.

Nghiên cứu mới từ Đại học Exeter (Anh) đã chỉ ra một loại củ có "tính năng kép" đối với người bị cao huyết áp. Viết trên tạp chí y học Free Radical Biology and Medicine, các nhà nghiên cứu Đại học Exeter cho biết củ dền không chỉ cung cấp nitrat mà còn ức chế một số vi khuẩn có hại trong miệng. Cả hai tác động này đều giúp giảm huyết áp hiệu quả.     Củ dền là một trong những thực phẩm giàu nitrat nhất, tốt cho người bị cao huyết áp - Minh họa AI: Thu Anh Nitrat đóng vai trò thiết yếu trong cơ thể và thường xuyên được bổ sung qua rau củ như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh. Hợp chất này đóng vai trò như nguyên liệu để tạo ra oxit nitric, thứ có tác dụng làm thư giãn và mở rộng mạch máu, cải thiện lưu thông máu, điều hòa huyết áp. Củ dền là một trong những loại thực phẩm giàu nitrat nhất và phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, do vậy trở thành mục tiêu của các nghiên cứu liên quan đến bệnh cao huyết áp. Nghiên cứu mới cho thấy loại củ này không chỉ cung cấp nitrat đơn thuần, theo SciTech Daily. Các tình nguyện viên lớn tuổi - nhóm tuổi mà mức huyết áp thường tăng cao, khó kiểm soát, dễ mắc bệnh cao huyết áp - đã được yêu cầu uống nước ép củ dền cô đặc 2 lần mỗi ngày trong 2 tuần. Kết quả cho thấy họ đã giảm được huyết áp một cách tích cực. Không chỉ vậy, nước ép củ dền đã ức chế một số vi khuẩn có hại trong miệng, giúp khôi phục sự cân bằng lành mạnh hơn. Hệ vi sinh vật trong miệng khỏe mạnh hơn giúp cơ thể chuyển hóa nitrat trong thực phẩm thành oxit nitric hiệu quả hơn, tức bạn được hưởng lợi nhiều hơn từ thực phẩm giàu nitrat. Do vậy, có thể nói củ dền đem lại lợi ích kép cho bệnh nhân cao huyết áp hay những người có mức huyết áp thiếu ổn định. Theo GS Anni Vanhatalo, tác giả chính, người cao tuổi thường sản xuất ít oxit nitric hơn so với người trẻ, khi nạp vào cùng một lượng nitrat từ thực phẩm. Vì vậy, phát hiện này đặc biệt có lợi với họ. Ngoài ra, bạn cũng có thể tăng cường các thực phẩm giàu nitrat khác như cải bó xôi, cải arugula, thì là, cần tây, cải xoăn....

Các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế phòng thủ độc đáo của tế bào ung thư, có thể trở thành mục tiêu cho các liệu pháp ngăn chặn di căn Một nghiên cứu trên tạp chí Nature Communications cho thấy các tế bào ung thư có sự gia tăng đột biến về sản xuất năng lượng khi bị ép chặt. Cơ chế này giúp chúng sửa chữa các tổn thương DNA và chịu đựng được những điều kiện thách thức trong cơ thể con người, từ đó bò qua môi trường vi mô của khối u, len lỏi vào các mạch máu xốp, hoặc sống sót dưới lực tác động của dòng máu. Vì vậy, việc phá vỡ cơ chế phòng thủ đó hứa hẹn giúp ngăn chặn bệnh ung thư trước khi di căn.     Hình ảnh chụp tế bào ung thư bằng kính hiển vi cho thấy sự tích tụ ti thể (màu tím) ở ngoại vi nhân tế bào (màu lục lam) và các vết lõm trên nhân - Ảnh: CRG Theo SciTech Daily, nhóm tác giả từ Trung tâm Điều tiết Bộ gen (CRG - Tây Ban Nha) đã phát hiện ra hiệu ứng này bằng cách sử dụng một kính hiển vi chuyên dụng nén các tế bào xuống còn khoảng ba micron, tức khoảng một phần ba mươi đường kính sợi tóc người. Họ quan sát thấy rằng, chỉ trong vài giây sau khi nén, ti thể trong tế bào ung thư đã di chuyển lên bề mặt nhân và giải phóng thêm ATP, nguồn năng lượng phân tử được tế bào sử dụng. Theo tiến sĩ Sara Sdelci, đồng tác giả, điều này cho thấy ti thể không chỉ như những cục pin tĩnh cung cấp năng lượng cho tế bào, mà còn giống như đội phản ứng nhanh mỗi khi có tình huống khẩn cấp xảy ra. Trong thí nghiệm, ti thể tạo thành một vòng tròn khép kín đến mức nhân tế bào ung thư lõm vào trong, tạo thành một cấu trúc mà các tác giả gọi tắt là NAM. NAM chính là nhà máy sản xuất ATP gần nhân tế bào khi tế bào bị căng thẳng cơ học, tạo nên sự gia tăng đột biến về năng lượng nói trên, giúp tế bào thích nghi với áp lực và sắp xếp lại quá trình trao đổi chất. Các tế bào không có những "nhà máy" NAM hỗ trợ sản xuất năng lượng sẽ nhanh chóng ngừng phân chia, trong khi các tế bào nhận được sự hỗ trợ đã sửa chữa DNA trong vài giờ, tiếp tục gia tăng quân số. Để xác nhận mối liên quan với bệnh ung thư, các nhà nghiên cứu cũng đã kiểm tra sinh thiết khối u vú từ 17 bệnh nhân, phát hiện quầng NAM ở 5,4% nhân tế bào ở mặt trước khối u xâm lấn, trong khi ở khối u ban đầu tỉ lệ chỉ là 1,8%. Trong thí nghiệm tiếp theo, các nhà nghiên cứu xử lý tế bào bằng một loại thuốc thử nghiệm mang tên latrunculin A nhằm phá vỡ quá trình hình thành NAM, sự gia tăng năng lượng đã mất đi, khối u mất hẳn động lực di căn. Vì vậy, các bước nghiên cứu tiếp theo nhằm tìm ra phương án hiệu quả và an toàn nhất để phá vỡ quá trình hình thành NAM hứa hẹn sẽ đem lại đột phá mới trong việc ngăn chặn tế bào ung thư di căn, một trong các "cửa ngõ" đóng vai trò quyết định trong điều trị ung thư.

Bác sĩ Vivek Bhalla, chuyên gia Thận học tại Trường Y Stanford (Mỹ), ví huyết áp cao như 'đổ thêm nhiên liệu vào đám cháy thận'. Tăng huyết áp không chỉ là nguyên nhân dẫn đến các bệnh tim mạch mà còn là yếu tố hàng đầu gây tổn thương thận mạn tính. Khi huyết áp tăng thời gian dài, các mạch máu nhỏ trong thận bị thu hẹp và xơ cứng, khiến chức năng lọc máu suy giảm dần. Người bệnh có thể không nhận thấy dấu hiệu bất thường cho đến khi thận đã tổn thương nặng.     Huyết áp tăng cao trong thời gian dài gây suy giảm chức năng thận. Theo bác sĩ Vivek Bhalla, chuyên gia Thận học và Nội tiết tại Trường Y Stanford (Mỹ), huyết áp cao có thể ví như "đổ thêm nhiên liệu vào đám cháy thận". Ông cho rằng mối liên hệ giữa huyết áp cao, tiểu đường và bệnh thận tạo thành một vòng luẩn quẩn nguy hiểm. Khi huyết áp tăng, thận bị tổn thương và khi thận yếu, huyết áp lại càng khó kiểm soát. "Điều đáng sợ là cả huyết áp cao lẫn bệnh thận đều diễn tiến âm thầm, người bệnh thường phát hiện quá muộn", bác sĩ Bhalla cho biết. Các chuyên gia thận học tại Anh cũng cảnh báo huyết áp cao đặt gánh nặng lớn lên toàn bộ hệ mạch máu. Với những người đã có dấu hiệu giảm chức năng thận, tình trạng này càng nguy hiểm hơn vì thận phải làm việc quá mức để duy trì khả năng lọc máu. Để bảo vệ thận, việc kiểm soát huyết áp ổn định là ưu tiên hàng đầu. Người bệnh cần duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Chế độ ăn nhạt đóng vai trò then chốt, với lượng muối không quá 5 g mỗi ngày. Nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối, nước mắm, mì gói và tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt. Bên cạnh đó, cần duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, kiểm soát đường huyết nếu có bệnh tiểu đường và tránh sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm kéo dài mà không có chỉ định của bác sĩ. Việc kiểm tra định kỳ chức năng thận bằng xét nghiệm creatinin, eGFR và protein niệu giúp phát hiện sớm nguy cơ suy thận để can thiệp kịp thời. Theo bác sĩ Bhalla, "kiểm soát huyết áp chính là cách bảo vệ thận đơn giản và hiệu quả nhất". Khi hiểu rõ mối liên hệ giữa huyết áp và thận, mỗi người có thể chủ động phòng ngừa, thay vì để bệnh tiến triển âm thầm đến giai đoạn không thể phục hồi. Bác sĩ Vivek Bhalla. Bác sĩ Vivek Bhalla là chuyên gia Thận học và Nội tiết học tại Trường Y Đại học Stanford (Mỹ), đồng thời là giảng viên tại Trung tâm Nghiên cứu Tim mạch Stanford. Ông có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tăng huyết áp, bệnh thận mạn và rối loạn nội tiết liên quan đến thận. Bác sĩ Bhalla từng là thành viên của Hiệp hội Thận học Mỹ (ASN) và Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), tham gia nhiều nghiên cứu về mối liên hệ giữa huyết áp cao, tiểu đường và tổn thương thận. Ông cũng thường xuyên xuất hiện trên các tạp chí y học uy tín với vai trò chuyên gia tư vấn sức khỏe cộng đồng.